Monthly Archives: Tháng Hai 2017

Dùng thuốc đúng cách thế nào?

Thuốc điều trị khi được dùng đúng bệnh, dùng đúng cách... sẽ phát huy tối đa hiệu quả điều trị. Nhưng nếu dùng sai, thuốc không phát huy được tác dụng, thậm chí còn gây hại.

Đối với dạng bào chế
Nếu là thuốc viên nén, cần uống thuốc nguyên viên với nước đun sôi để nguội. Tuy nhiên, với thuốc kháng acid dùng trong điều trị viêm loét dạ dày thì lại phải nhai trước khi uống.
Đối với dạng viên nén sủi bọt thì cần hòa tan thuốc hoàn toàn trong nước (pha đúng lượng nước trong tờ hướng dẫn sử dụng hoặc hướng dẫn của bác sĩ, dược sĩ), và uống hết.
Dạng thuốc bao tan ở ruột, thường được bào chế dạng viên nén bao phim (do được bọc một lớp phim mỏng) nên thuốc không bị tan khi đến dạ dày. Lớp phim này sẽ tan rã và thuốc được phóng thích khi đến ruột. Nhờ bao phim, thuốc không bị dịch vị ở dạ dày phân hủy, và do đó không gây tổn hại niêm mạc dạ dày. Vì vậy cần phải nuốt nguyên viên thuốc.
Một số dạng bào chế đặc biệt, thường là thuốc trị đau thắt ngực thì có hướng dẫn là ngậm, hoặc đặt dưới lưỡi, cho thuốc tan từ từ.
Đối với thuốc viên nén nhưng để dùng ngoài (như thuốc đặt âm đạo), cần nhúng ướt viên thuốc trước khi dùng để tránh trầy xước niêm mạc âm đạo.
Đặc biệt, với dạng thuốc có tác dụng chậm (hay thuốc có tác dụng kéo dài), là dạng thuốc phóng thích hoạt chất liên tục, từ từ, với tốc độ được kiểm soát trong thời gian dài (thường là 12 giờ)... Do dạng thuốc này thường chứa liều cao hơn dạng thuốc thông thường, nên lưu ý khi dùng phải đúng số viên, số lần và thời gian uống thuốc trong ngày theo chỉ định của thầy thuốc, nếu không có thể bị nguy hiểm do quá liều. Dạng thuốc này cần phải nuốt nguyên viên.

Cách dùng nước để uống thuốc
Một số bệnh nhân dùng ít nước hoặc thậm chí là không dùng nước để uống thuốc mà nuốt khan viên thuốc. Với cách này, thuốc có thể bị vướng, mắc ở thực quản gây tổn thương thực quản. Mặt khác, do không có đủ nước để làm tan thuốc, một số loại thuốc sẽ kết thành sỏi trong cơ thể.
Do vậy, khi uống thuốc cần lưu ý là phải uống với khoảng 100-150 ml nước để làm hạn chế tác hại này của thuốc. Không nên dùng với các loại nước khác như sữa, nước hoa quả, trà, côca, cà phê, rượu... đều có tương tác với thuốc, ảnh hưởng đến hiệu quả điều trị, thậm chí gây hại.

Uống thuốc thế nào là đúng?
Một số bệnh nhân uống thuốc ở tư thế nằm hoặc uống thuốc xong lại đi nằm ngay. Đây cũng là một cách uống thuốc không đúng. Khi bạn uống thuốc ở tư thế này, thuốc chưa kịp trôi xuống dạ dày, rất dễ bị dính vào vách thực quản, không những giảm hiệu quả điều trị mà còn gây kích ứng thực quản, dẫn đến ho, viêm, thậm chí tổn thương thực quản. Bởi vậy, nên ngồi hoặc đứng khi uống thuốc, sau đó khoảng 10-15 phút mới nên đi nằm.
Quan niệm rằng nghiền thuốc ra để uống cho dễ và thuốc nhanh có tác dụng hơn là một sai lầm. Mỗi dạng bào chế thuốc đều nhằm mục đích điều trị riêng nên cần tuân thủ cách đưa thuốc vào cơ thể theo đúng hướng dẫn. Chẳng hạn như với thuốc dạng tác dụng chậm, phóng thích dần vào cơ thể, nếu bạn nghiền nhỏ ra, thuốc sẽ cho tác dụng cấp tập một lần, gây nguy hiểm.
Đối với trẻ nhỏ, nếu không nuốt được cả viên, bạn nên trao đổi với bác sĩ về điều này để được đổi dạng thuốc hoặc được hướng dẫn xem loại thuốc đó có thể nghiền nhỏ hay không.
Đối với dạng thuốc nước không được uống thuốc thẳng từ chai, lọ thuốc. Cách uống thuốc này sẽ không kiểm soát được chính xác liều lượng của thuốc mà còn làm thuốc bị nhiễm bẩn, biến chất. Cần dùng dụng cụ đo lường đi kèm theo chai, lọ thuốc đó để đong thuốc.

Thời điểm uống thuốc
Thời điểm uống thuốc là rất quan trọng. Thuốc có thể được uống vào trước ăn (lúc bụng rỗng), sau ăn (lúc bụng no) hoặc trong khi ăn. Khi đi khám bệnh được kê đơn thuốc, bác sĩ thường căn dặn bệnh nhân điều này, bệnh nhân cần tuân thủ để thuốc phát huy tối đa hiệu quả của thuốc.
Trường hợp là thuốc không kê đơn, người bệnh cần đọc kỹ hướng dẫn sử dụng trước khi dùng xem thời điểm uống thuốc đó vào lúc nào. Nếu trong hướng dẫn không có lưu ý về thời điểm uống, thuốc đó uống vào thời điểm nào cũng được.
Không nên uống bù: Nhiều bệnh nhân tới giờ uống thuốc nhưng lại quên không uống. Đến lần uống sau uống bù hai liều cộng lại. Điều này sẽ gây hại làm cho nồng độ thuốc trong máu tại thời điểm uống thuốc tăng cao, có thể gây nguy hiểm.
Với bệnh nhân phải dùng nhiều loại thuốc, đặc biệt là ở người cao tuổi, mắc nhiều bệnh, để tránh quên thuốc, họ thường uống thuốc cùng một lúc rất dễ gây ra các tương tác bất lợi. Vì vậy, cần hỏi kỹ bác sĩ về thời điểm dùng các loại thuốc và bệnh nhân cần tuân thủ.
Khi mới uống thuốc xong không nên vận động ngay. Bởi sau khi thuốc vào đến dạ dày, phải mất 30-60 phút thì thuốc mới phát huy tác dụng. Quá trình này cần có đủ lượng máu tham gia tuần hoàn. Việc vận động ngay sau khi dùng thuốc thì tuần hoàn sẽ phải tăng cường lượng máu đến hệ vận động, làm giảm lượng máu đến các cơ quan nội tạng và làm giảm hiệu quả hấp thu thuốc.

9 lý do bạn nên uống trà mỗi ngày

Trà là thức uống kỳ diệu, mang lại cảm giác khoan khoái, thư giãn, hay giữ cho đầu óc tỉnh táo khi ta cần tập trung làm việc. Dưới đây là những lý do bạn nên uống trà hàng ngày

1. Tăng cường chức năng, giúp xương chắc khỏe
Các nghiên cứu cho thấy uống trà xanh giúp tăng cường các chức năng và giảm nguy cơ loãng xương ở người cao tuổi. Một nghiên cứu của Tạp chí Dinh dưỡng Lâm sàng Mỹ được thực hiện trên 14.000 người từ 65 tuổi trở lên trong hơn 3 năm, cho thấy những người uống nhiều trà xanh nhất có khả năng vận động tốt hơn so với những người còn lại. "

2. Cho hơi thở thơm mát
Một tách trà xanh hay trà đen (không đường) vào buổi sáng thay vì cà phê có thể giúp bạn loại bỏ mùi hôi ở miệng sau khi thức dậy. Nghiên cứu từ Đại học Illinois (Chicago, Mỹ) cho biết, thành phần polyphenol trong trà đen và trà xanh có thể ngăn chặn sự phát triển của vi khuẩn trong miệng, từ đó cải thiện được hơi thở.
Trang web chăm sóc sức khỏe của Đại học Utah (Mỹ) cũng viết rằng, những người uống trà xanh thường xuyên hơi thở sẽ thơm mát hơn những người không uống.

3. Giảm huyết áp
Theo một nghiên cứu trên tạp chí Archives of Internal Medicine, uống trà đen có thể giảm nhẹ huyết áp. Các đối tượng nghiên cứu uống trà đen, hoặc đồ uống không phải là trà nhưng có chứa lượng caffeine tương đương, ba lần mỗi ngày trong vòng 6 tháng. Kết quả nghiên cứu cho thấy những người uống trà đen có huyết áp giảm nhẹ, tuy chưa đủ để chữa bệnh cao huyết áp.

4. Tăng sức đề kháng
Theo nghiên cứu từ Viện Linus Pauling thuộc trường ĐH Oregon (Mỹ), trà xanh làm tăng số lượng tế bào T trong cơ thể, có lợi cho hệ thống miễn dịch. "Điều này, khi đã được nghiên cứu kỹ lưỡng, sẽ giúp kiểm soát các vấn đề miễn dịch và phát hiện nhiều loại bệnh một cách dễ dàng và an toàn", Emily Ho, một PGS thuộc Viện, đề cập trong bài nghiên cứu đăng trên Tạp chí Immunology Letters.
Nếu bạn bị các bệnh dị ứng theo mùa đeo bám thì một tách trà tầm ma mỗi sáng có thể giúp bạn xoa dịu. Một nghiên cứu mới đây áp dụng trên 69 người cho thấy, lá tầm ma sấy đông khô có thể làm giảm nhẹ các triệu chứng dị ứng.

5. Bù nước cho cơ thể
Nghiên cứu đăng trên Tạp chí Dinh dưỡng Lâm sàng châu Âu (European Journal of Clinical Nutrition) cho biết, trà xanh có khả năng bù nước cho cơ thể tương đương với nước tinh khiết. Trà xanh có chứa caffeine nên nhiều người vẫn nghĩ rằng caffeine gây mất nước nhanh trong cơ thể, và do vậy, trà xanh cũng gây mất nước. Tuy nhiên, nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng, caffeine chỉ gây mất nước khi dùng với hàm lượng cao, còn không ảnh hưởng đối với các thức uống giải khát có chứa caffeine bình thường (khoảng 200-250ml). Thêm vào đó, kể cả nếu bạn uống trà hay cà phê thật đặc, bạn vẫn có một lượng nước bù vào cơ thể. Ngoài ra, trà còn có tác dụng chống ôxi hóa mà nước không có.

6. Có khả năng làm giảm các nguy cơ tim mạch
Cũng theo Tạp chí Dinh dưỡng Lâm sàng châu Âu, uống từ ba tách trà trở lên mỗi ngày có khả năng làm giảm các bênh tim mạch, có thể do các chất chống ôxi hóa trong trà. Trung tâm Y khoa Đại học Maryland cũng đưa ra các nghiên cứu cho thấy trà xanh và trà đen có tác dụng phòng chống xơ vữa động mạch, dù Cục quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) vẫn chưa chấp thuận công bố của các công ty trà rằng trà xanh có thể giúp chữa bệnh tim mạch.

7. Thu nhỏ khối u và có thể có ích trong điều trị ung thư tuyến tiền liệt
Theo các nhà nghiên cứu Scotland, các thí nghiệm cho thấy một hợp chất trong trà xanh làm thu nhỏ các khối u. "Khi chúng tôi áp dụng phương pháp này, tinh chất trà xanh làm giảm kích thước của nhiều khối u mỗi ngày, thậm chí triệt tiêu khối u", tiến sĩ Christine Dufes, giảng viên Viện Dược học và Khoa học Y Sinh Strathclyde, công bố. "Ngược lại, tinh chất này không có tác dụng nếu được hấp thụ theo các cách khác, vì các khối u này vẫn tiếp tục phát triển."
Ít ai biết rằng trà xanh và vàng lại có thể kết hợp để chống lại bệnh ung thư. Các nhà nghiên cứu Đại học Missouri (Mỹ) chỉ ra rằng hai chất này kết hợp với nhau có thể chống lại các tế bào ung thư tuyến tiền liệt. Các hợp chất trà xanh đóng vai trò cơ chế vận chuyển, đưa các phân tử cực nhỏ vàng phóng xạ đến các khối u, từ đó triệt tiêu các tế bào ung thư. Một nghiên cứu trên tạp chí Proceedings of the National Academy of Sciences cho thấy phương pháp này có thể làm giảm đến 80% kích thước khối u ở chuột.

8. Giúp giảm cân
Một nghiên cứu trên Tạp chí Dinh dưỡng cho biết, uống từ 5 tách trà xanh trở lên giúp bạn giảm cân, đặc biệt là giảm mỡ bụng. Trà xanh có chứa catechin, tác dụng lên quá trình chuyển hóa chất béo và làm giảm nồng độ các chất béo trong máu, giảm tích tụ mỡ ở gan và các bộ phận khác trong cơ thể. Trà xanh có thể giúp đốt cháy 100 đơn vị calo mỗi ngày. Sau khi ăn nhiều chất béo, bạn nên uống một cốc trà xanh để lượng mỡ nhanh chóng giải phóng. Trà xanh cũng giúp thanh lọc cơ thể, đào thải độc tố, giúp bạn có một làn da sáng và khỏe mạnh.

9. Uống trà là một thú vui tao nhã
Ngoài những lợi ích cho sức khỏe, uống trà cũng là một thú vui tao nhã. Nếu như ở phương Đông có nghệ thuật thưởng trà cầu kỳ, thì tiệc trà lại là một nét văn hóa đặc sắc của người phương Tây. Họ thường tổ chức các bữa tiệc với chủ đề chính là trà, cùng các loại bánh kẹp, bánh ngọt phong phú. Tiệc trà chiều bắt đầu xuất hiện giữa thế kỷ 19 ở Anh. Năm 1840, Anna Maria, nữ công tước thứ 7 xứ Bedford, đã nghĩ ra ý tưởng tổ chức tiệc trà chiều để rút ngắn khoảng cách giữa các bữa ăn. Bánh kẹp thường là món khai vị, để thưởng thức được nhiều món bánh khác như bánh quế, bánh kem trong bữa tiệc, những chiếc bánh kẹp vẫn có nhân nhưng ít hơn bình thường. Từ đó ra đời những chiếc bánh kẹp nhỏ nhắn và đơn giản với nhân dưa chuột và trứng để ăn lót dạ.

Trà xanh, trà khô, trà tươi và túi lọc: Chọn sao cho an toàn?

Nhiều người thường nấu nước trà xanh làm thức uống hàng ngày. Khi mua nên lưu ý chọn những lá tươi nhưng không bóng bẩy.

Trà xanh tự nhiên chứa nhiều acid amin, enzym, sắc tố, vitamin và khoáng chất tốt cho sức khỏe.
Trà là thức uống quen thuộc từ ngàn đời nay, chứa hàng trăm dưỡng chất có lợi cho sức khỏe. Cha đẻ y học phương Tây Hipocrate cũng phải công nhận những dược tính quý giá của loại thức uống phương Đông này vào những năm 500 trước công nguyên.
Không chỉ cung cấp nước cho cơ thể, trà còn chứa nhiều acid amin, enzym, sắc tố (caroten, xanthophin), vitamin (A, B1, B2, B6, B12, C, PP, E…) và khoáng chất Fe, P, K, Ca, Zn, Mn, Fl…). Trong đó, acid amin L-theanine có tác dụng làm tăng sóng não alpha, giúp tinh thần tỉnh táo và tươi mới. Uống 2-4 tách trà xanh giúp cơ thể đốt cháy 50 calo mỗi ngày, góp phần duy trì cân nặng. Do chứa các chất chống ôxy hóa mạnh gấp 20 lần vitamin E, trà làm chậm quá trình lão hóa da, ngăn chặn sự thoái hóa của tế bào thần kinh, giảm nguy cơ tai biến mạch máu não, nhồi máu cơ tim và nguy cơ tử vong do bệnh tim mạch…
Trà có thể uống tươi, sấy khô, chiết xuất dạng túi lọc tiện lợi hay nước đóng chai. Do lợi ích thương mại, các sản phẩm có thể tồn dư hóa chất, chất bảo quản… gây hại cho sức khỏe. Tuy nhiên, không khó để chọn được sản phẩm trà tự nhiên ngon và sạch, an toàn với sức khỏe.

Trà tươi
Cây trà xanh thường dễ mắc bệnh và chậm lớn. Vì vậy không ít người trồng sử dụng các loại thuốc trừ sâu, phân bón lá, chất kích thích tăng trưởng để cây trà phát triển tươi tốt, cho thu hoạch nhanh. Hóa chất tồn dư có thể gây ung thư, tổn hại sức khỏe nếu hấp thu lượng lớn.
Trên thực tế, nhiều người thường nấu nước trà xanh làm thức uống hàng ngày. Khi mua nên lưu ý chọn những lá tươi nhưng không bóng bẩy. Trà xanh chọn lá bánh tẻ nhỏ đều màu xanh sẫm, đừng tham lá to bởi vị không đậm. Lá già vừa phải để khi hãm nước, trà sẽ thơm ngon và ngọt dịu hơn. Nếu chọn lá dập nát, quá già thì nước nấu sẽ chát. Trà sạch đun lên sẽ cho nước xanh không vẩn đục, không có hóa chất kết tủa.

Trà khô
Thông thường, để sấy được 1kg trà khô ngon cần 5kg chè búp hái theo chuẩn: một lá tôm và 2-3 lá nõn. Nếu hái nhiều lá già thì chỉ cần 3kg búp chè tươi, lợi nhuận tăng lên song chất lượng chè giảm xuống. Trà ngon khi quan sát bằng mắt thường thấy búp chè xanh, nguyên vẹn, cánh chè khô cong và nhỏ nhắn.
Để chọn trà sạch, điều đầu tiên là quan sát bao bì nhãn mác, quy cách đóng gói cẩn thận, được cung cấp bởi thương hiệu uy tín. Khi mở gói trà sẽ ngửi thấy mùi thơm dễ chịu của lá trà sao khô chứ không phải mùi thơm quá đậm do tẩm chất ướp hương. Hãm nước sôi thấy màu xanh trong, giữ được mùi lâu. Người uống còn cảm nhận được vị chát dịu nơi đầu lưỡi, sau đó là vị ngọt hậu ngay cổ họng do tinh chất tanin trong trà tạo nên.
Tránh chọn gói trà có nhiều cánh vỡ vụn, màu nâu xỉn hoặc không đồng nhất, không có mùi hoặc mùi hắc (hơi mốc). Khi pha trà sẽ thấy nước màu vàng đục hoặc nâu, nhiều cặn, đắng chát chứ không có vị ngọt hậu. Nếu nước trà chuyển màu xanh ngắt ngay khi rót nước sôi vào là pha chất tạo màu.

Trà đóng chai
Trà xanh đóng chai là sản phẩm tiện lợi với hương vị thơm ngon và dễ uống. Tuy nhiên, một số sản phẩm này thường chứa chất tạo ngọt (như high fructose corn syrup), chất bảo quản (như sodium benzoate), chất tạo màu, hương liệu tổng hợp. Thị trường cũng xuất hiện nhiều hàng giả, các cơ sở thủ công sản xuất trà xanh đóng chai pha hóa chất, dung môi, kim loại nặng để gia tăng lợi nhuận. Nếu bạn là người bận rộn muốn giải khát bằng trà xanh đóng chai thay vì các loại trà tự nhiên, nên xem kỹ bao bì sản phẩm, hàm lượng các chất phụ gia có trong giới hạn cho phép hay không trước khi sử dụng.

Trà túi lọc
Trà túi lọc được nhiều người ưa dùng nhờ ưu điểm tiện lợi, sạch sẽ, kích thước nhỏ gọn và pha chế dễ dàng. Lá trà tự nhiên được thu hái, phơi khô trước khi nghiền nhỏ và đóng gói trong các túi lọc tiệt trùng. Các dưỡng chất của trà xanh không những được bảo toàn, mà còn nhanh chóng lan tỏa sau 2-3 phút thả vào nước sôi.
Trên thị trường có hàng trăm loại trà túi lọc với nhiều kích cỡ và hương vị khác nhau. Để thói quen uống trà xanh mang lại lợi ích cho sức khỏe, người dùng nên lựa chọn loại trà có nguồn gốc rõ ràng, xuất xứ đáng tin cậy với thành phần 100% trà xanh tự nhiên. Trà túi lọc ngon và sạch cho màu nước xanh tươi tự nhiên, hương thơm dịu nhẹ cùng vị chát êm, ngọt hậu đặc trưng của trà xanh. Bóc túi lọc sau khi hãm sẽ thấy bã trà mềm, không lẫn tạp chất hoặc các loại lá cây khác.
Ngoài hương vị trà bên trong, người dùng nên quan tâm đến chất liệu túi lọc bên ngoài. Các túi lọc trà được làm từ nylon thực phẩm hoặc polyethylene terephthalate (PET) có nhiệt độ nóng chảy cao nên an toàn với người dùng.